Zoeteaardappelfriet ziet er misschien net wat slimmer uit op uw bord. Oranje, vrolijk en een tikje gezonder. Maar klopt dat beeld eigenlijk wel? De waarheid is minder simpel dan veel mensen denken.
Het korte antwoord: niet echt een grote winnaar
Als u kiest voor zoeteaardappelfriet omdat u denkt dat het altijd gezonder is, dan is dat een misverstand. Zoete aardappel en gewone aardappel verschillen wel, maar niet op een manier die meteen een gezondheidsvoordeel geeft. Soms scoort de een beter. Soms de ander.
Het grootste verschil zit vaak niet in de aardappel zelf, maar in hoe u hem bereidt. En precies daar gaat het vaak mis. Want friet blijft friet, ook als het van een zoete aardappel komt.
Wat is nu eigenlijk het verschil tussen beide aardappels?
De naam brengt veel mensen op het verkeerde been. De zoete aardappel en de gewone aardappel zijn geen familie. Ze groeien uit totaal verschillende planten. Dat klinkt misschien als een detail, maar het verklaart wel waarom ze anders smaken en anders reageren tijdens het bakken.
De gewone aardappel hoort bij de nachtschadefamilie. De zoete aardappel hoort bij de windefamilie. Toch eindigen ze vaak allebei hetzelfde: in plakken, in reepjes en daarna in heet vet of in de airfryer.
Zijn de voedingswaarden dan zoveel beter?
Niet echt. Ze liggen dichter bij elkaar dan veel mensen verwachten. Per 100 gram bevat zoete aardappel ongeveer 122 kcal, 0,4 gram vet, 26,6 gram koolhydraten en 3 gram vezels. De gewone aardappel zit rond de 88 kcal, 0 gram vet, 19 gram koolhydraten en 1,8 gram vezels.
Dat lijkt op het eerste gezicht een verschil, maar let op. De gewone aardappel bevat weer minder suiker en wat meer eiwit. Ook op mineralen en vitamines verschillen ze per stuk. De gewone aardappel scoort beter op ijzer, kalium en vitamine B6. De zoete aardappel heeft meer vitamine A en calcium.
| Per 100 gram | Zoete aardappel | Gewone aardappel |
|---|---|---|
| Energie | 122 kcal | 88 kcal |
| Vet | 0,4 gram | 0 gram |
| Koolhydraten | 26,6 gram | 19 gram |
| Suikers | 15,1 gram | 1 gram |
| Vezels | 3 gram | 1,8 gram |
De conclusie is dus nogal nuchter. Er is geen duidelijke kampioen. Het hangt ervan af waar u naar kijkt. Wilt u meer vitamine A? Dan heeft de zoete aardappel een voordeel. Zoekt u juist minder calorieën? Dan wint de gewone aardappel.
Waarom bereiding alles verandert
Hier komt het echte keerpunt. U eet aardappels bijna nooit rauw. Ze gaan in de oven, in de airfryer of in de frituur. En juist dan verandert het verhaal snel.
Zodra aardappelen in heet vet worden gebakken, nemen ze vet op. Dat maakt ze al gauw veel calorierijker. Een portie die eerst nog redelijk licht leek, kan dan zomaar zwaar worden. Het maakt dus weinig uit hoe gezond de aardappel op papier lijkt. De bereiding bepaalt vaak het eindresultaat op uw bord.
Airfryer of oven, is dat dan wel beter?
Ja, meestal wel. Maar ook daar geldt een belangrijke nuance. Als u veel olie gebruikt, gaat het voordeel snel verloren. Een dun laagje olie is iets anders dan friet die bijna drijft in vet.
Zelfs in de oven kunt u het gezond houden of juist niet. Dat hangt af van de hoeveelheid olie, de portie en wat u erbij eet. Een grote kom friet met saus blijft een stevige maaltijd, ook als hij uit de airfryer komt.
Dan is er nog acrylamide
Hier wordt het pas echt interessant. Bij het bakken of frituren van zetmeelrijke producten ontstaat acrylamide. Dat gebeurt vooral bij hoge temperaturen en een donkere, krokante kleur. Hoe bruiner de friet, hoe meer van die stof er kan ontstaan.
Waarom is dat belangrijk? Omdat acrylamide in grote hoeveelheden als mogelijk schadelijk wordt gezien. En zoete aardappels bevatten van nature meer suiker dan gewone aardappelen. Daardoor kan zoeteaardappelfriet juist meer acrylamide vormen dan gewone friet.
Wanneer is zoeteaardappelfriet wél een goede keuze?
Dat klinkt misschien teleurstellend, maar het valt mee. Zoeteaardappelfriet is niet slecht. Het is alleen niet automatisch gezonder. Als u van de smaak houdt en het goed bereidt, past het prima binnen een gevarieerd eetpatroon.
Het wordt pas een slimme keuze als u let op portie en bereiding. Bak de friet liever in de oven of airfryer. Gebruik niet te veel olie. En laat hem niet te donker worden. Dan houdt u het rustiger voor uw bord én voor uw lichaam.
Zo maakt u thuis een slimmere versie
Wilt u zelf aan de slag? Dan hoeft u geen ingewikkeld recept te volgen. Wel helpt het om een paar simpele regels aan te houden. Dat maakt echt verschil.
Zoeteaardappelfriet uit de oven
- 2 grote zoete aardappels
- 1 tot 2 eetlepels olijfolie
- 1 theelepel paprikapoeder
- 1/2 theelepel knoflookpoeder
- Snufje zout
Verwarm de oven voor op 200 graden. Snijd de aardappels in dunne frietjes. Meng ze met de olie en kruiden. Spreid ze uit over een bakplaat zonder dat ze op elkaar liggen.
Bakken duurt meestal 25 tot 35 minuten. Schep ze halverwege om. Haal ze eruit als ze goudgeel zijn, niet donkerbruin. Zo houdt u de smaak lekker en beperkt u de vorming van acrylamide.
Dus wat is de waarheid op uw bord?
De waarheid is eigenlijk best eenvoudig. Zoeteaardappelfriet is niet standaard gezonder dan gewone friet. De verschillen in voedingswaarde zijn kleiner dan veel mensen denken. En door het bakken of frituren kan dat gezonde imago snel verdwijnen.
Als u echt een betere keuze wilt maken, kijk dan niet alleen naar de kleur van de friet. Kijk naar de portie, de olie en de temperatuur. Dáár zit het echte verschil. Zo wordt friet misschien niet per se gezond, maar wel een stuk verstandiger.
