Steeds meer telers merken dat verduurzamen niet langer een vaag ideaal is. Het wordt concreet. Bij Farm Frites gaat het nu over bodem, plantgezondheid, water, biodiversiteit en geld. En dat maakt het ineens heel tastbaar voor u als teler.
Wat deze aanpak zo interessant maakt, is dat de focus verschuift van problemen oplossen naar problemen voorkomen. Niet wachten tot het misgaat. Maar eerder sturen op een weerbaar gewas en een sterke bodem. Dat klinkt logisch. Toch vraagt het een andere manier van denken.
Van productie naar plantgezondheid
Bij akkerbouwers Rudi en Dominique Cammaert in Schoondijke verandert het denken in de praktijk al zichtbaar. Minder alleen kijken naar kilo’s per hectare. Meer naar wat de plant nodig heeft om gezond te blijven. Dominique vat het simpel samen: alles op groen houden.
Dat betekent dat u als teler niet pas ingrijpt wanneer stress al zichtbaar is. U probeert die stress voor te zijn. Denk aan tijdig bijsturen met biostimulanten, slim bemesten of beter letten op groeiomstandigheden. Het idee is helder. Een sterke plant geeft minder problemen en vaak ook meer rust in het seizoen.
Wat het Future Farming Program nu echt inhoudt
In het Future Farming Program werkt Farm Frites samen met telers en adviseurs aan een toekomstbestendige aardappelteelt. Het gaat niet alleen om mooie woorden. Er komen kennis, praktijkervaring en financiële steun bij kijken. Ook wordt gewerkt met meetbare doelen, zodat duidelijk is waar u staat en waar verbetering mogelijk is.
Voor Farm Frites is dit logisch. Het bedrijf wil ook op lange termijn kunnen rekenen op voldoende aardappelen van goede kwaliteit. Daarvoor zijn bodemgezondheid, waterbeschikbaarheid, biodiversiteit en klimaatbestendigheid belangrijk. Voor u als teler betekent dat: minder afhankelijk worden van één seizoen, één bui of één stressmoment.
Hoe werkt dat met KPI’s?
Een belangrijk onderdeel zijn de KPI’s, oftewel kritische prestatie-indicatoren. Dat zijn meetpunten die laten zien hoe duurzaam een bedrijf presteert. Niet op gevoel alleen, maar met cijfers. U kunt dan denken aan bodembedekking, rustgewassen, gewasdiversiteit en organische stof.
Bij de familie Cammaert wordt dat breed bekeken. Niet alleen de aardappelen tellen mee, maar het hele bouwplan. Satellietbeelden laten zien hoeveel grond bedekt is. Registraties geven inzicht in rustgewassen en teeltdiversiteit. Zo wordt verduurzaming minder abstract en juist heel concreet.
Dat is misschien wel de grootste winst. U ziet waar ruimte zit voor verbetering. En u ziet ook wat al goed gaat. Dat werkt motiverend, zeker als u er aan het eind van het seizoen een beloning voor kunt krijgen.
Welke maatregelen leveren direct resultaat op?
De maatregelen die nu veel aandacht krijgen, zijn vaak verrassend eenvoudig. Meer bodembedekking bijvoorbeeld. Rudi Cammaert zegt dat zijn bedrijf nog maar 12,5 hectare zwart heeft en de rest groen de winter in gaat. Dat helpt om bodemverlies te beperken en het bodemleven actief te houden.
Ook de aanvoer van organische stof krijgt meer aandacht. U kunt daarbij denken aan organische mest, compost of het verhakselen van stro. Dat klinkt misschien als een detail, maar op langere termijn maakt het veel verschil. De bodem leeft ervan. En een levende bodem helpt uw gewas weer verder.
Praktische keuzes die vaak worden genoemd
- Meer groenbemesters in het bouwplan
- Minder kale grond in de winter
- Gerichter gebruik van organische mest
- Stro verhakselen in plaats van afvoeren
- Werken met waarschuwingssystemen voor gewasbescherming
- Rassen kiezen die beter passen bij vroeg rooien
Waarom een vroeg ras ineens zo belangrijk is
Rudi Cammaert kiest liever voor een vroeger ras. Zijn redenering is eenvoudig: hoe eerder de aardappelen van het land zijn, hoe kleiner het risico op slechte oogstomstandigheden en bodemverdichting. Dat is geen klein punt, want natte herfstgrond kan u veel schade doen.
Toch is die keuze niet altijd makkelijk. De markt vraagt namelijk ook om constante bakkwaliteit. Farm Frites moet kunnen rekenen op aardappelen die goed frites geven. Daardoor is de rassenkeuze beperkt. Hier ziet u meteen de spanning tussen duurzaamheid en kwaliteit. Precies daar zoekt de keten nu naar slimme oplossingen.
Kan verduurzamen ook meer opleveren?
Ja, en dat is misschien het meest opvallende deel. Aan het eind van het seizoen kan de score uit de KPI’s leiden tot een bonus van maximaal 500 euro per hectare. Gemiddeld ligt dat bedrag rond de helft. Het is dus geen symbolisch duwtje, maar een echte prikkel.
Die beloning is belangrijk, omdat verduurzamen vaak extra werk vraagt. U moet anders plannen, beter registreren en soms ook risico’s nemen. Dan helpt het als daar iets tegenover staat. Niet alleen geld trouwens. Volgens adviseurs kan beloning ook komen via toegang tot grond, minder strenge regels of steun vanuit andere partijen.
Wat u hier als teler van kunt leren
De belangrijkste les is misschien wel dat duurzaamheid niet losstaat van opbrengst. Sterker nog, ze hangen steeds meer samen. Een goede bodem, een gezond gewas en slim water- en nutriëntenbeheer geven u meer zekerheid. Zeker in droge of grillige jaren kan dat het verschil maken.
Ook valt op dat kennis steeds belangrijker wordt. Niet alleen technisch, maar ook strategisch. U kijkt niet meer alleen naar wat vandaag nodig is. U denkt vooruit. Welke voorvrucht helpt straks? Welke groenbemester past? Welke data heeft u nodig om keuzes te onderbouwen?
Dat vraagt een andere houding. Maar het levert ook iets op. Meer inzicht, meer grip en vaak ook meer rust. En misschien is dat wel precies waar veel telers nu naar zoeken.
De richting is duidelijk
De teelt van de toekomst draait minder om zoveel mogelijk productie en meer om een slim, weerbaar geheel. Farm Frites zet daar met telers zoals de familie Cammaert concrete stappen in. Niet perfect, wel praktisch. En juist daardoor is het interessant.
Want verduurzamen wordt pas echt serieus als het meetbaar, haalbaar en beloond wordt. Daar zit de beweging. En als meer afnemers, waterschappen en overheden volgen, kan duurzaam boeren niet alleen beter voelen. Het kan dan ook echt beter uitpakken voor uw bedrijf.
