In Ierland draait koken vaak om warmte, eenvoud en een beetje nostalgie. Precies daarom voelen de recepten uit Aflevering 1: recepten bij Van Boven thuis in Ierland zo bijzonder aan. U ruikt bijna al de thee, de boter en de stoofpot die rustig op het vuur staat.
Het mooie is: dit zijn geen ingewikkelde gerechten. Dit is eten dat u wilt delen. Eten dat goed past bij een regenachtige middag, een lange tafel en een tweede kop thee. En ja, er zit ook een kleine verrassing in verstopt.
Tea brack: een Ierse klassieker met een verhaal
Tea brack, ook wel barmbrack, is een kruising tussen brood en cake. Het woord breac betekent gespikkeld. Dat slaat op de rozijnen en krenten die overal in het brood zitten. Alleen al dat detail geeft het iets huiselijks.
Van oorsprong werd tea brack gemaakt met baking soda. Tegenwoordig gebruiken veel mensen gist of, zoals in dit recept, bakpoeder. Het wordt het hele jaar door gegeten. Bij de thee, als ontbijt of gewoon als tussendoortje. Simpel, maar echt lekker.
Waarom dit brood zoveel mensen raakt
Er zit iets gezelligs in een cake die niet te zoet is. Tea brack is stevig, vol fruit en perfect met boter. Niet dun besmeerd. Gewoon royaal. Dan komt de smaak pas echt tot leven.
Rond Halloween krijgt dit brood nog een extra laag traditie. In Ierland worden er soms kleine voorwerpjes in verstopt. Dat maakt het snijden van een plak ineens spannend. U snijdt niet alleen brood, u snijdt ook een beetje toekomst open.
Ingrediënten voor tea brack
| 400 gram | rozijnen en krenten |
| 200 ml | whiskey |
| 200 ml | zwarte thee |
| 100 gram | geglaceerde kersen, gehakte dadels of sukade |
| 225 gram | bruine basterdsuiker |
| 1 | ei, geklopt |
| 400 gram | bloem |
| 1 theel. | bakpoeder |
| 1 theel. | mixed spice of speculaaskruiden |
| 1 snufje | zout |
Tea brack maken: stap voor stap
Voorbereiding: 1 nacht
Bereiding: 10 minuten
Bakken: 45 minuten tot 1 uur
Giet de thee en whiskey over de rozijnen en krenten in een grote kom. Laat dit een nacht staan. Dat is misschien lang, maar juist daardoor krijgt het brood die diepe, volle smaak.
Vet een cakeblik goed in. Leg een strook bakpapier op de bodem en laat de randen overhangen. Vet daarna alles nog eens in. Dat klinkt misschien overdreven, maar u wilt dit brood straks zonder strijd uit de vorm krijgen.
Voeg de geglaceerde kersen, de suiker en het ei toe aan het gewelde fruit. Schep alles goed door elkaar. Zeef de bloem met het bakpoeder, de speculaaskruiden en het zout erboven. Meng tot een zacht beslag. Is het te droog? Voeg dan een klein drupje thee toe.
Verwarm de oven voor op 200°C. Giet het beslag in de vorm en bak de cake ongeveer 1 uur. Prik met een satéprikker in het midden om te controleren of hij gaar is. Komt de prikker er droog uit en veert de cake terug als u erop drukt, dan is hij klaar. Wordt hij bovenop te donker, dek hem dan af met wat aluminiumfolie.
Serveer tea brack altijd in dikke plakken. Het liefst met boter. Veel boter. Dat is geen overdaad, dat is precies de bedoeling.
Stoof met procureur, Ierse cider en mosterd
Als tea brack het zachte, zoete deel van deze aflevering is, dan is deze stoofpot de stevige tegenhanger. Procureur wordt hier langzaam gegaard met Ierse cider, mosterd en groenten. Het resultaat is mals vlees met een saus die diep en rond smaakt.
Dit is typisch zo’n gerecht dat u laat pruttelen terwijl de rest van het huis al lekker ruikt. Het kost weinig handwerk, maar wel tijd. En juist die tijd maakt het zo goed.
Ingrediënten voor de stoofpot
| 750 gram | procureur, in grove stukken |
| 2 eetl. | bloem |
| zeezout en versgemalen zwarte peper | |
| boter en olie om te bakken | |
| 2 | uien, in halve ringen |
| 2 | wortelen, in dikke plakken |
| 1 | pastinaak, in dikke plakken |
| 2 theel. | gedroogde tijm of een paar takjes verse tijm |
| 250 ml | droge Ierse cider |
| 2 eetl. | grove mosterd |
| 200 ml | kippen- of runderbouillon |
| 1 scheut | room |
Zo maakt u de stoof met cider
Voorbereiden: 15 minuten
Stoven: 2,5 tot 3 uur
Bestrooi het vlees met de bloem, zeezout en zwarte peper. Verhit een braadpan met een klont boter en een scheut olie. Bak de stukken procureur rondom goudbruin. Neem ze daarna uit de pan.
Bak in dezelfde pan de uien, wortelen en pastinaak tot ze iets zachter worden. Voeg de tijm toe en bak kort mee. Doe het vlees terug in de pan en blus af met de cider. Laat even inkoken. Roer dan de mosterd en de bouillon erdoor.
Breng alles aan de kook. Zet het vuur laag en laat de stoof met deksel zachtjes 2,5 tot 3 uur sudderen. Het vlees moet zo mals worden dat het bijna uit elkaar valt. Roer op het laatst een scheut room door de saus. Proef en voeg nog wat zout of peper toe als dat nodig is.
Waarmee serveert u dit het best?
Deze stoofpot is heerlijk met colcannon, de Ierse stamppot met kool. Maar knapperig sodabrood past ook perfect. De saus vraagt er gewoon om. U wilt echt niets laten liggen.
Tea brack en deze stoofpot laten samen goed zien hoe Ierse keuken werkt. Geen poeha. Geen moeilijke fratsen. Wel smaak, traditie en eten waar u vanzelf rustig van wordt. En misschien is dat precies waarom deze gerechten zo lang blijven bestaan.
